تاریخچه قارچویکی قارچ

تاریخچه قارچ دنبلان

قارچ دُنبَلان نوعی قارچ خوراکی گران‌قیمت و کمیاب است که حاوی انواع پروتئین و ویتامین است. همچنین تأثیر چشمگیری در کاهش قند خون برای افراد دیابتی دارد.

قارچ دُنبَلان (دنبالان یا ترافل یا خِئر) نوعی قارچ خوراکی گران‌قیمت و کمیاب است. این قارچ در گونه‌های مختلف به رنگ‌های قرمز تیره، خاکستری، سفید، بنفش و سیاه یافت می‌شود ولی لذیذترین نوع آن دارای پوستهٔ سیاه‌رنگ است. دو نوع سیاه‌وسفید این قارچ گران‌ قیمت‌ترین قارچ‌های دنبلان زیرزمینی هستند.
نخستین بار در سنگ-نوشته‌های سومریان، در رابطه با خوراک دشمنانشان، به دنبلان اشاره شده است. در نوشته‌های تئوفراستوس، در قرن چهارم پیش از میلاد، نیز از دنبلان یاد می‌شود. در آن زمان منشأ این قارچ مرموز بود؛ پلوتارخ و دیگران فکر می‌کردند دنبلان از رعد و برق، حرارت و آب در خاک پدید می‌آید، در طرف مقابل جوونال اعتقاد داشت منشأ دنبلان رعدوبرق و باران است.

قرون وسطا

همچنین در دوران قرون‌وسطی دنبلان به‌ندرت استفاده می‌شد. در سال ۱۴۸، تاریخ‌نگار پاپ، بارتلمئو پلتینا، ضمن اشاره به دنبلان گردی شامهٔ عالی نوعی از خوک را می‌ستاید. طبق حدیثی که به‌وسیلهٔ سعید ابن زید از پیامبر اسلام نقل‌شده، دنبلان مانند ترنجبین است و آب آن بیماری چشم را درمان می‌کند.
در دورهٔ رنسانس، دنبلان در اروپا محبوبیت یافت و در دربار فرانسیس اول، پادشاه فرانسه، موردتوجه قرار گرفت. در قرن شانزدهم آشپزهای اروپایی، به‌ویژه فرانسوی، ادویه‌جات شرقی را به‌تدریج کنار گذشته و به طعم‌های طبیعی روی آوردند. در سال‌های ۱۷۸۰ دنبلان به شهرت تام رسیده بود و تنها در سفره اشراف یافت می‌شد.

دنبلان در ایران

در صفحه ۲۳۵ جلد اول کتاب خواجه تاجدار اثر ژان گوزه فرانسوی که به قلم ذبیح‌الله منصوری ترجمه‌شده است مندرج گردیده که آقا محمد خان قاجار قبل از اعلام پادشاهی و در حین تدارکات نظامی پدرش برای از پای درآوردن کریم‌خان زند در حدود سال‌های ۱۱۶۸ ه‍. ق به بعد که از منطقه انزلی گذر می‌نمود، مشاهده کرد اسب‌های مردمان محلی با بو کشیدن زمین دنبلان زمینی پیدا می‌کردند.
تلاش برای اهلی سازی و کاشت دنبلان نتیجه‌بخش بوده است. مردم در طی قرن‌ها مشاهده کرده بودند که این قارچ فقط در زیر درختان خاصی رشد می‌کند. ٔبر این اساس، در سال ۱۸۰۸، ژوزف تالون (Joseph Talon) فرانسوی میوه‌های ریخته شده در زیر درختان بلوط را جمع کرده و کاشت. نتیجه موفقیت‌آمیز بود: سال‌ها بعد، در زیر درخت‌های رشد کرده دنبلان مشاهده شد. در سال ۱۸۴۷، اوت روسو فرانسوی، با کاشتن میوه‌های جمع‌آوری‌شده از زیر درختانی که قبلاً در آنجا دنبلان مشاهده‌شده بود، یک مزرعه‌ای ۷ هکتاری دنبلان ایجاد کرد.

فرانسه

اواخر قرن نوزدهم آفت اغلب کرم‌های ابریشم را در جنوب فرانسه از بین برد، و درنتیجه باغات توت بلااستفاده شدند. نتیجه آنکه زمین زیادی برای پرورش دنبلان در دسترس قرار گرفت. در سال ۱۸۹۰ حدود ۷۵۰۰۰ هکتار درخت تولیدکننده دنبلان در فرانسه کشت‌شده بود. در قرن بیستم، همراه با صنعتی شدن فرانسه و تخلیه روستاها، اغلب این مزارع رهاشده و جزئی از طبیعت وحشی گردیدند. بعلاوه درنتیجه کشته شدنئحدود ۲٪ مردان فرانسوی در طی جنگ جهانی دوم مهارت کشت دنبلان گم شد.
ازآنجاکه عمر باردهی مزارع دنبلان ۳۰ سال است، تولید پرورشی دنبلان در بعد از جنگ شدیداً سقوط کرده و قیمت‌ها به حدی بالا رفتند که در حال حاضر مصرف دنبلان به طبقه بالای جامعه، آن‌هم در مناسبت‌های خاص، محدودشده است.
در سی سال گذشته تلاش‌های جدیدی برای تولید انبوه دنبلان آغازشده است. حدود ۸۰٪ دنبلان مصرف‌شده در فرانسه در مزارع پرورشی به عمل می‌آید. بااین‌حال، هنوز میزان تولید به سطح سال ۱۹۰۰ نرسیده است. مزارع دنبلان در کشورهای انگلیس، ایالات‌متحده آمریکا، اسپانیا، سوئد، نیوزیلند، استرالیا و شیلی فعال هستند.

 

پژوهشی از دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
>
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا