دانستنی‌هاقارچ های خوراکیمعرفی قارچ‌ها

قارچ مورال حقیقی

آرایه‌شناسی

فرمانرو: Fungi

دسته: Ascomycota

رده: Pezizomycetes

راسته: Pezizales
تیره: Morchellaceae

سرده: Morchella

نام علمی: The true morels

مترادف: کرکونوسه،مرچلا، ماهی زمینی

قارچ‌های مورال و قیفی بیشترین گستردگی را در بین قارچ‌ها دارند که شبیه به قیف‌های اسفنجی هستند و سایه‌هایی از رنگ‌های عاجی تا سیاه تیره دارند. این قارچ‌ها عطروطعم بسیار خوبی دارند اما باید به خوبی قبل از پخت شسته شوند؛ زیرا شکل مخروطی و ظاهر اسفنجی این نوع قارچ‌ها، شستشو را سخت می‌کند.

مورال ها که در اصطلاح عامه به ماهی اراضی (زمینی) مشهورند، مظهر بسیاری از عقاید خرافی موجود در مورد قارچ‌های خوراکی می‌باشند. این قارچ‌ها را می‌توان نمونه‌های کاملی از شیوه استتار موجودات در محیط به‌حساب آورد.

این قارچ را برای مدت بسیارکمی در یک محل می‌توان یافت و پس‌ازآن به‌گونه‌ای از دیدها مخفی می‌شود که ماهرترین شکارچیان قارچ نیز از پیدا کردن آن عاجزند. زمانی یافتن مکان‌های رشد این قارچ به‌وسیله یابندگان آن به‌شدت محافظت‌شده و مانند گنج ارزشمندی در خانواده به ارث می‌رسد، به‌طوری‌که هیچ‌کس حاضر نبود راز گنج خود را نزد کسی فاش کند!

قارچ مورال حقیقی

شکل ظاهری

اندام بارده به طول ۱۵-۵ سانتی‌متر و به قطر تا ۱۰ سانتی‌متر، گرد تا مخروطی، به رنگ زرد قهوه‌ای، کرمی، قهوه‌ای روشن تا آجری و دارای حفراتی به شکل نه‌چندان منظم است. حاشیه‌ی حفرات معمولاً تیره‌تر است.

پایه

پایه به رنگ کرمی تا آجری و با سطحی آردی یا شوره‌دار، به طول ۵-۲ سانتی‌متر و عرض ۳-۱ سانتی‌متر و با تورمی در انتها دیده می‌شود.

آسکوسپورها

آسکوسپورها بیضوی پهن، بی‌رنگ و به‌اندازه‌ی ۲۰-۱۶ × ۱۲-۸ میکرومتر و آسک ها به طول ۲۵۰-۳۵۰ میکرومترند.

مورال ها دسته‌ای از گران‌قیمت‌ترین قارچ‌های خوراکی هستند که باوجود بازارپسندی بالا و علاقه مندان بسیار، تاکنون کشت، پرورش و تولید آنها در سطوح تجاری و صنعتی با مشکلاتی همراه بوده است. بنابراین کلیه‌ی مصارف خوراکی و دارویی این قارچ بر اساس مصرف قارچ‌های جمع‌آوری‌شده از طبیعت انجام می‌پذیرد. به این نکته نیز باید توجه داشت که گونه‌ای سمی و خطرناک از جنس Cyrinitra به نام esculenta, در طبیعت رویش دارد که ازنظر مورفولوژیکی دارای شباهت‌هایی با قارچ مورل حقیقی است. بر اساس همین شباهت‌ها،
این قارچ تحت عنوان مورل دروغین نام‌گذاری شده است. به همین دلیل، در زمینه‌ی مصرف خوراکی و دارویی قارچ مورل حقیقی باید احتیاط‌های لازم در نظر گرفته شود.

قارچ پلی پور دالان دار
>
محل رشد

این قارچ در عرض‌های جغرافیایی شمالی و در چند منطقه آب و هوایی رشد می‌کند. زمان رشد قارچ در سه ماه فصل بهار است. قارچ‌های مورال معمولاً در باغ‌های سیب، در اطراف درختان نارون خشک‌شده، اطراف گیاه زنده پنبه درختی، بلوط و تبریزی رشد می‌کنند. علاوه بر این، در خاک‌های شنی و سنگ‌ریزه اطراف رودخانه و نهرها، اطراف صنوبرهای جوان، روی تنه‌های درختی که در جنگل رهاشده یا در اطراف جاده‌های جنگلی کاشته شده‌اند نیز می‌توان این قارچ‌ها را پیدا کرد.

پراکنش در ایران: این‌گونه تاکنون از استان‌های آذربایجان غربی، همدان، گلستان و مازندران گزارش‌شده است.
زمان رویش: بهار.

قارچ مورال حقیقی

قدرت عجیب مورل

قارچ‌های مورل در مواقع بروز وقایع و سوانح طبیعی مانند آتش‌سوزی، نسل خود را حفظ می‌کنند و چگونگی حفظ نسل قارچ‌ها روی خاکسترها و بقایای سوخته گیاهی، خود موضوع جالب و جذاب علمی است. گزارش‌های متعددی از رشد این قارچ‌ها روی خاکستر و ذغال چوب نیز وجود دارد.

مطالعه جدیدی که در مجله “اکولوژی و مدیریت جنگل” (Forest Ecology and Management) به چاپ رسیده است نشان می‌دهد که قارچ‌های مورل بلافاصله بعد از آتش‌سوزی در مناطق جنگلی رشد می‌کنند. علت چنین اتفاقی آن است که آتش رشد قارچ‌های مورل را تحریک می‌کند. این اولین بار است که این مسئله توسط دانشمندان بررسی‌شده است.

منطقه نوادا عمدتاً به دلیل شرایط علفزار و خشکی‌های منظم مستعد آتش‌سوزی است. در طول چند سال اخیر آتش‌سوزی در دامنه‌های کوهستانی این منطقه افزایش رو به رشدی داشته است که خبر بدی برای دوستداران اقلیم زمین و برای ساکنان مناطق کوهستانی می‌شود، اما وقتی نوبت به جمع‌آوری قارچ می‌رسد داستان شکل دیگری به خود می‌گیرد.

شباهت مرگبار

یکی از مهم‌ترین حوادث رخ‌داده در مورد اشتباه در تشخیص بین دو گونه‌ی فوق، به مسمومیت بیش از ۴۸۰ نفر در اثر تغذیه از G.esculenta در ونکوور کانادا برمی‌گردد. در ژوئن ۱۹۹۱ میلادی در یک مراسم میهمانی، غذای تهیه‌شده از قارچ M.Sculenta مورد تغذیه‌ی میهمانان قرار گرفت. پس از ساعاتی اولین علائم در دسته‌ای از میهمانان مشاهده شد. با توجه به‌احتمال آلودگی در اثر مصرف غذاهای مسموم یا فاسد، تست‌های میکروب‌شناسی انجام گرفت، اما نتایج منفی بود. به دنبال تشخیص قارچ‌های مصرف‌شده، مشخص شد قارچ مورد تغذیه Gyronitra esculenta بوده و نه Morchella esculenta.

قارچ کرم ابریشم
>

قارچ مورال حقیقی

به‌منظور تمایز گونه‌ی G.esculenta از M.esculenta توجه به دو مشخصه‌ی ماکرو و میکرو مورفولوژیکی ضروری است. در سطح ماکروسکوپی سطح کلاهک در جنس Morchella از مجموعه‌ای از حفرات تشکیل‌شده است (Aveolate)، درحالی‌که این وضعیت در جنس Gyromitra دیده نمی‌شود. از دید میکروسکوپی نیز، اسپورها در جنس Gyromitra دارای یک قطره‌ی روغنی‌اند (Guttulate)، که این حالت در اسپورهای جنس Morchella دیده نمی‌شود.

در طب سنتی چین، از مورل حقیقی در درمان سوءهاضمه، بی‌حالی و مشکلات تنفسی استفاده می‌شده است. تأثیر عصاره‌ی
اتانولی کشت‌های میسلیومی قارچ مورل حقیقی، بر روی موش‌های آزمایشگاهی بررسی‌شده و نتایج نشان داد که ۳۰ روز مصرف
۱ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، موجب کاهش حجم و وزن تومور در موش‌ها می‌گردد. (2007,.Nitha et al)

خواص آنتی‌اکسیدانی

خواص آنتی‌اکسیدانی قارچ مورل به میزان ۸۵/۵ ٪ در ۲۵ میلی‌گرم در میلی‌لیتر تعیین‌شده است که این مقدار، در مقایسه با میزان تأثیر آنتی‌اکسیدان اسید آسکوربیک (به میزان ۳۶/۹%) قابل‌توجه است. همچنین تأثیرات ضدالتهابی عصاره‌ی اتانولی قارچ نیز موردبررسی قرارگرفته و نتایجی قابل‌رقابت با داروهای ضدالتهاب نظیر دیکلوفناک گزارش‌شده است. (au et al. 2004, Nita et al 2007)

همچنین بر اساس تحقیقات انجام‌شده، ثابت شد نوعی پلی ساکارید گالاکتومانان، استخر شده از قارچ مورل، در تحریک فعالیت ماکروفاژها و افزایش عملکرد سیستم ایمنی نقش به سزایی دارد.

 

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

یک نظر

  1. سلام من تو باغ خودم یه دسته از این قارچ پیدا کردم ولی چون خواص انو نمیدونستم دور انداختم اگه کسی میخواد باز هست تماس بگیره ۰۹۱۴۳۸۸۸۹۸۵

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن