برگزیدهتاریخچه قارچویکی قارچ

تاریخچه قارچ در ایران ( قسمت اول)

برای آشنایی بیشتر با تاریخچه قارچ در ایران با ما همراه باشید:  خاستگاه پرورش قارچ خوراکی در ایران :

در سال 1325 با همت مرحوم حسن احیایی در منطقه قلهک دره کن  تهران و با همکاری باغبان سفارت انگلیس در تهران J.W King در تونل و قنات موجود در املاک ایشان ، اولین محصول قارچ پرورشی در ایران تولید شد.

ایشان از سال 1325 تا 1335 به تولید قارچ همت گماردند و پس از فوت در سال 1335 ، فرزند ارشد ایشان ،آقای هوشنگ احیایی نیز تا سال 1352 راه پدر را ادامه دادند. .

تولید در آن مقطع روزانه در حدود 30-10 کیلوگرم اعلام شده و تمام محصول در سبدهای زیبا تنها به سفارتخانه ها ، هتل های لوکس و چهارراه استانبول که محل فروش کالاهای لوکس در آن زمان بود ارسال و با قیمت هر کیلو 12 تومان فروخته می شد .

 

ورود به دوره صنعتی شدن قارچ در ایران:

در سال 1353 اولین مزرعه پرورش قارچ صنعتی کشور توسط مرحوم مهندس بهروز پیرایش ، پدر قارچ ایران در منطقه کوشکک یوسف آباد قوام شهریار به ظرفیت اسمی 50 تن تأسیس و راه اندازی شد .

مرحوم پیرایش پس از اتمام تحصیلات خود در انگلستان و مراجعت به وطن و کسب تجربیات ابتدایی در گلخانه خانوادگی در کشور ، با بررسی بازار پی بردند که با خروج آقای احیایی از روند تولید، قارچ تازه ای  در بازار ایران موجود نبوده و تنها قارچ بازار،  شامل کنسروهای قارچی است  که از کشورهای چین و تایلند وارد ایران می شده است. علائق شخصی نامبرده و وجود بستر مناسب کار، دلایل اصلی تأسیس اولین مزرعه صنعتی قارچ کشور بوده است .

میزان تولید مزرعه قارچ ایران بعنوان اولین مزرعه صنعتی تولید قارچ کشور و خاور میانه در سال اول تولید یعنی سال  1353،  20 تن و راندمان تولید آن در حدود 4 کیلوگرم در متر مربع گزارش شده است .

به دلیل اینکه در آن مقطع  بذر قارچ  در کشور تولید نمی شد و رنج و مشقت سفرهای متعدد برای تأمین بذر از خارج در سال 57-1356 و از طرفی با پیروزی انقلاب اسلامی ، شروع جنگ تحمیلی و تحریم های اقتصادی آن مقطع از تاریخ کشور ، تامین بذر مورد نیاز اولین مزرعه قارچ کشور  با مشکلات عدیده ای مواجه بود، مرحوم پیرایش را بر آن داشت تا  بهمراه همسرشان سرکا خانم لیلا شیرازیان پس از 3 سال کار بی وقفه و سعی و خطاهای فراوان در حوزه تولید بذر، سرانجام در سال 1363 اولین اسپان ایرانی در مزرعه قارچ ایران تولید شد .

تاریخچه قارچ در ایران ( قسمت اول), هاگ

در اوایل دهه 60 علیرغم شرایط نامناسب جامعه از حیث اقتصاد و امنیت در تولید به دلیل جنگ تحمیلی ، مزارع جدید پرورش قارچ  نظیر سینا و ملارد با الگوبرداری از  مزرعه قارچ ایران و مزارع خارجی پا به عرصه تولید گذاشتند .

قارچ خوراکی در ایران از ابتدای تولید تا سال 1368 یک محصول تجملاتی و لوکس به شمار می رفت و مصرف آن فقط به سفارتخانه ها ،هتل ها و قشر خاصی از جامعه اختصاص داشت. در این میان باید به  تلاش های مدیران وقت قارچ سینا اشاره کرد که در آن مقطع با هدف ترغیب احاد مردم به مصرف قارچ با تبلیغات سنگین و طولانی مدت تلویزیونی خود در اواخر دهه 60 تا اوایل دهه  70 ، موجی از توجه مردم را به قارچ ایجاد کردند که متاسفانه به دلیل عدم استمرار آن  فاقد اثرات عمیق در بالا بردن مصرف سرانه بود .

پس از پایان جنگ و ایجاد ارامش در کشور ، در سال 1369با هدف آبادانی، اشتغال و تولید در کشور به یکباره برنامه گسترده ای از سوی وزارت کشاورزی  و با حمایت بانکها رقم خورد که نتیجه آن افزایش یکباره واحدهای تولیدی قارچ به تعداد 52 مزرعه در سطح کشور بود که می توان به نمونه هایی از جمله صدف در سال68 ،  دزفول  و آسیا در سال 71 ، مهرچین در سال 72 ، بی تا در سال 73 ، پارس شهریار در سال 76 و آریا در سال 86 اشاره نمود.

متاسفانه به دلیل شتابزدگی و عدم وجود برنامه مدون ، عدم مطالعه و بررسی همه جانبه در زمینه قارچ، مواد اولیه و بازار مصرف آن، ورود اشخاص غیرمتخصص و نا اشنا  و همچنین عدم استقبال مردم از قارچ در بازار مصرف و اشباع زود هنگام آن در بازار مصرف ؛ در طی سالهای 72-73 حدود 50 %  از مزارع نوظهور بدلیل آسیب های مالی سنگین ،  به تعطیلی درآمدند.

تاسیس انجمن

در تاریخ 27/1/73 با تلاش وپیگیری جناب آقای مهندس سیدی ، موسس و مدیر عامل قارچ صدف ،  اولین تشکل حرفه ای و تخصصی قارچ کشور با نام انجمن صنفی پرورش دهندگان قارچ ایران، به ثبت رسید .این انجمن از ابتدا با تشکیل جلسات منظم بین اعضا ونمایندگان وزارت جهاد کشاورزی، دریافت اعتبارات و معرفی اعضا به سیستم بانکی ، آموزش و ایجاد بسترهای آموزشی و الگو سازی مصرف قارچ ، شناسایی مشکلات تولید و فروش ، ارتباط تنگاتنگ اعضا ، هماهنگی با آموزش عالی ، دریافت و توزیع سهمیه های دولتی ، ورود دانش روز به کشور و انتقال آن به اعضا، راهنمایی مشتاقان ورود به صنعت قارچ و … در جهت ارتقاء صنعت و همدلی اعضا آن گام های  بزرگی را ایجاد یک تشکل منسجم برداشته است .

چندسال پس از پایان جنگ تحمیلی ، در سال 1373 به دلیل وجود حمایت دولت ، وزارت جهاد کشاورزی  و همچنین بانک ها در قالب تسهیلات بانکی مجددا تعداد مزارع قارچ به یکباره به 95 واحد رسید و دوباره به دلیل بی تجربگی واحدهای جدید در امر تولید ، فاصله بین واحدها در خصوص هماهنگی لازم در تولید و فروش  و عدم وجود برنامه منضبط در تشکیلات دولتی در خصوص اعطای مجوزها ، سبب بر هم خوردن تعادل بین عرضه و تقاضا شد و به همین دلیل متاسفانه بار دیگر تعداد زیادی از مزارع نوظهور ورشکست و به  تعطیلی درآمدند. میزان ضرر و زیان ناخالص وارده  در آن دوره از منفی 10% تا منفی 22%  اعلام شد و با توجه به راندمان کم تولید (حدود 5-6 کیلوگرم در متر مربع)  تولید قارچ برای  مزارع با همان روش های سنتی و قدیمی خود ، توجیه اقتصادی نداشت .

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا