حرف ما

تنوع محصول؟؟!!

صنعت قارچ کشور پس از 4 دهه رشد و توسعه بی وقفه و علیرغم مشکلات عدیده، در حال حاضر با تولید سالیانه حدود 150 هزار تن و کسب رتبه 6 جهان توانسته است اعتباری خاص را برای خود در سطح جهانی برای خود رقم بزند و در سایه همین توسعه بالغ بر 900 مزرعه فعال و بیش از10 هزار فرصت شغلی را به کشور هدیه کرده است.

ولی پتانسیل های صنعت قارچ کشور در این بخش به پایان نخواهد رسید. متوسط تولید قارچ کشور باستناد آمارهای متنوع که از سوی مسئولین ارائه شده است، در حدود 18 کیلوگرم در متر مربع است. این در حالی است که هنوز دوره و عصر بهره برداری از تکنولوژی روز دنیادر کشور ما آغاز نشده و پیش بینی می شود که با ورود به دوره مدرنیته قارچ، این میزان به مرز 30 کیلوگرم در متر مربع نزدیک شود.

       

واقعیت تلخ و گفتنی دیگری که باید در خصوص صنعت قارچ کشور به آن اشاره کرد اینست که متاسفانه صنعت قارچ در کشور ما از معدود کشورهایی است که تمرکز تولید را بر روی قارچ دکمه ای داشته و به پرورش سایر قارچ های خوراکی نظیر شیتاکه، انوکی، شاه صدف و سایر قارچ های صدفی که اصطلاحا قارچ های خارجی یا Exotic Mushrooms نامیده می شوند، توجهی نداشته و تک محصول است مگر در واحد های بسیار کوچک تولیدی، واحدهای تحقیقاتی و تفننی.

معایب پرورش قارچ خوراکی در قیاس با پرورش قارچ های خارجی :

1- نیاز به سرمایه گذاری اولیه و سرمایه در گردش بالا و ابنیه و زمین قابل توجهی دارد.
2- به امکانات و تجهیزات تولیدی زیادی نیاز دارد.
3- برای تولید موفق و اقتصادی نیاز به دانش فنی و تجربه فراوانی دارد.
4- پروسه تولید پیچیده و پر چالشی در قیاس با قارچ های خارجی دارد.
5- رقابت شدیدی در عرصه تولید و فروش این قارچ وجود دارد.
6- باتوجه به قیمت بالای نهاده های تولید و تجهیزات مورد استفاده، قیمت تمام شده بالایی دارد.
7- تامین و تهیه مواد اولیه با توجه به افزایش میزان مصرف و قیمت صعودی آنها به سختی امکان پذیر شده است.
8- خاصیت نگهداری کوتاه مدت پس از برداشت.

محسنات و مزایای پرورش قارچ های خارجی (Exotic):

1- ارزش غذایی و پارامترهای زیستی مفید نظیر انتی اکسیدان ها بسیار مطلوبی در قیاس با قارچ دکمه ای دارند.
2- تنوع در شکل ظاهری، رنگ، عطر و طعم مناسب که سبب جذابیت بیشتر آنها در بازار می شود.
3- تولید این گروه از قارچ ها به امکانات و سرمایه گذاری قابل توجهی در قیاس با قارچ دکمه ای نیاز ندارد.به زبان ساده هزینه تولید ان و روند تولید آن ساده تر است.
4- تولید این گروه از قارچ ها به دانش فنی پیچیده و تخصصی نیاز ندارد.
5- عمدتا ماده اولیه این گروه از قارچ ها کلش غلات است ولی از آنجا که این گروه از قارچ ها توان رشد بر روی مواد حاوی سلولز، همی سلولز و لیگنوسلولز را دارا هستند، برای تولید انها به غیر از کلش غلات، از سایر ضایعات مثل خاک اره، روزنامه و کاغذ باطله، کاه نخود، بقایای چغندر قند،ساقه پنبه ، تفاله زیتون و هر انچه که دارای سلولز است را می توان استفاده کرد.
6- در قیاس با قارچ دکمه ای از آفات و بیماری های بسیار کمتری برخوردار است.
7- با تبلیغات مناسب در جهت معرفی ویژگی های این گروه از قارچ ها و با توجه به جاذبه های ظاهری آنها نظیر تنوع، رنگ، طعم و عطرآنها می توان به استقبال بازار از این گروه امیدوار بود.
8- دارای عملکرد و راندمان بسیار بالا در قیاس با قارچ دکمه ای هستند.
9- دارای قابلیت برگشت سرمایه بسیار بالا هستند .
10- امکان صادرات بالایی برای این گروه از قارچ بویژه به کشورهای حوزه خلیج فارس وجود دارد.
11- قابلیت انبارداری و نگهداری پس از برداشت بسیار بالای در قیاس با قارچ دکمه ای دارند.

با توجه به شرایط سخت تولید در شرایط کنونی کشور، افزایش هزینه نهاده های تولید بویژه برای مزارع کوچک با امکانات و تجهیزات ضعیف که مواد اولیه مورد نیاز خود را از سایر مزارع تهیه می کنند یا مزارع بزرگ برای تکمیل تنوع محصولات قارچی و همچنین افزایش ریسک عدم موفقیت در شرایط ناپایدار جامعه می توان گفت تولید گروه قارچ های خارجی با توجه به جمیع مزایای آن برای این گروه از مزارع کشور فرصتی طلایی و مغتنم به شمار می رود.

در این راستا با حضور و راهبری مناسب متولیان صنعت قارچ کشور ، ایجاد بستر و نگاه مثبت مناسب نزد ارگان های دولتی ذیربط، سیستم بانکی و با تشویق برخی از مزارع تولید قارچ دکمه ای می توان از ابتدای ورود به دوره تولید قارچ های خارجی با برنامه ریزی های کلان کشوری ، منطقه ای، تبلیغات و بازاریابی داخلی و پرداختن به مقوله صادرات این گروه از قارچ ها به بازارهای هدف، برگ جدیدی از صنعت قارچ کشور را رقم زد.

همانطور که اشاره شد این گروه از قارچ ها باتوجه به ارزش غذایی بالا، قیمت تمام شده مناسب، جذابیت های ظاهری (تنوع ظاهری، رنگ، طعم و عطر) و بافت مناسب به راحتی در اکثرکشورهای توسعه یافته و یا درحال توسعه جای خود را در سبد غذایی خانواده ها و منوی غذا رستوران های مطرح باز کرده است به شکلی که سرآشپزهای بزرگ اروپا از وجود این گروه از قارچ ها خرسند بوده و بواسطه وجود این قارچ ها توانسته اند منوهای متنوع غذایی را در رستوران ارائه نمایند.

در خاتمه باید اذعان کرد شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور نوید این اتفاق نامیمون را می دهد که تا چند سال آتی گروهی از مزارع به دلایل مطرح شده از چرخه تولید خارج خواهند شد در حالی که اگر بتوان کاملا آگاهانه و ارادی گروه خاصی از این مزارع را به سمت تولید قارچ های جدید هدایت و مدیریت کرد، نه تنها از بروز بحران برای این گروه از تولید کنندگان جلوگیری بعمل خواهد آمد بلکه قادر خواهیم بود تا از مقوله تک محصولی قارچ کشور فاصله گرفته و تنوع لازم را با هدف ترغیب مصرف کنندگان به مصرف بیشتر قارچ و حمایت از صنعت اشاعه دهیم.

سردبیر

منابع:
1-ایران رتبه ششم تولید قارچ خوراكی در جهان را داراست. خبرگزاری جمهوری اسلامی
2- اصول پرورش قارچ صدفی – دکتر گل تپه
3- مبانی تولید قارچ شی تاکه- دکتر جمالعلی الفتی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا