دانستنی‌هاقارچ و خانواده

طراحی تراشه زیستی برای سنجش سم اکراتوکسین در مواد غذایی

عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی از طراحی تراشه زیستی کریستال مایع بر پایه آپتامر برای شناسایی و سنجش سم اکراتوکسین A به عنوان تهدید جدی در ایمنی مواد غذایی و سلامت انسان خبر داد.

به گزارش هاگ به نقل از روابط عمومی وزارت علوم: دکتر اسماء وردیان در خصوص اثرات زیستی و سلامتی اکراتوکسین‌ها گفت: اکراتوکسین‌ها شامل خانواده‌ای از متابولیت‌های سمی تولید شده توسط برخی از قارچ‌ها هستند و از مهم‌ترین انواع سموم غذایی به شمار می‌آیند. این آلاینده یکی از سموم کلیوی – کبدی و مختل کننده دستگاه ایمنی محسوب می‌شود.

وی افزود: طبق بررسی‌های موسسه بین المللی تحقیقات سرطان، اکراتوکسین A عامل بالقوه سرطان زای انسانی (گروه B۲) است و سبب ایجاد سمیت سلولی و اختلالات هورمونی می‌شود و به عنوان یکی از عوامل مؤثر در بروز ناباروری جنس مذکر و مرگ جنین مطرح است.

دکتر وردیان با اشاره به پایداری بالای این سم در برابر تجزیه کننده‌های طبیعی و بیولوژیکی گفت: با توجه به ماندگاری بالای اکراتوکسین A در محیط زیست، این توکسین سبب آلودگی طیف وسیعی از مواد غذایی خام و فرآوری شده مورد مصرف انسان شامل غلات، ادویه ها، مغزها، میوه‌های خشک، قهوه و آب انگور می‌شود.

مجری طرح پژوهشی «طراحی تراشه زیستی شناسایی و سنجش اکراتوکسین A» در مورد این طرح افزود: سنجش اکراتوکسین A در مطالعات مختلفی صورت گرفته، ولی در این طرح بر پایه فناوری کریستال مایع، زیست حسگری بسیار حساس با حد تشخیص در محدوده آتومولار برای سنجش اکراتوکسین در نمونه‌های آب انگور و برنج معرفی شد که پایین‌ترین حد تشخیص گزارش شده برای این سم می‌باشد.

دکتر وردیان گفت: زیست حسگر‌های کریستال مایع به عنوان یکی از جدیدترین و حساس‌ترین کیت‌های تشخیصی در دنیا معرفی شده اند که مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی همگام با دانش بین المللی در این زمینه پیشتاز است و به عنوان اولین مرکز پژوهشی در این شاخه در ایران فعالیت دارد.

وی تأکید کرد: افزایش سرعت شناسایی، سهولت استفاده و کاهش هزینه‌ تشخیص از جمله مزایای استفاده از روش پیشنهادی در این دستاورد پژوهشی است.

عضو هیأت علمی گروه ایمنی و کنترل کیفیت موسسه گفت: با توجه به وسعت بیماری زایی اکراتوکسین‌ها در مواد غذایی مصرفی انسان، یکی از موثرترین راهکار‌ها برای پیشگیری و کاهش هزینه‌های درمان پایش نمونه‌های غذایی مشکوک به آلودگی می‌باشد.

دکتر وردیان در مورد روش‌های تشخیص این سم در مواد غذایی افزود: هم اکنون روش‌های دستگاهی مانند روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا و برخی روش‌های ایمونوشیمیایی (مانند روش الایزا) برای سنجش اکراتوکسین مرسوم است، اما روش‌های دستگاهی متداول برای تشخیص اکراتوکسین، پیچیده و گران قیمت هستند که علاوه بر زمان بر بودن مراحل آماده سازی نمونه نیز برای آن‌ها دشوار است.

وی گفت: سیستم‌های تشخیص سریع، حساس، مقرون به صرفه اقتصادی، قابل حمل و اندازه گیری در محل برای اکراتوکسین A به منظور اطمینان از ایمنی مواد غذایی ضروری هستند و راهکاری ارزشمند برای ارزیابی ریسک‌های زیست محیطی محسوب می‌شوند. حسگر‌های برپایه کریستال مایع به صورت قابل حمل طراحی می‌شوند و نیازمند تجهیزات پیچیده و گران قیمت آزمایشگاهی نمی‌باشند.

دکتر وردیان افزود: در این طرح پژوهشی تلاش شده که روشی جدید با به کارگیری کریستال‌های مایع معرفی شود که تاکنون بر کلیه روش‌های ارائه شده برتری داشته باشد و بتوان با روشی ساده و مقرون به صرفه مقادیر اکراتوکسین A را مورد سنجش قرار داد که برتری روش پیشنهادی برای تشخیص اکراتوکسین A حساسیت بالای آن و قابلیت حمل آن است که در مرحله بعدی اجرای آن انجام خواهد شد.

وی گفت: این طرح با سرمایه گذاری موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی و با همکاری پروفسورهشین چن از کشور تایوان انجام شده است که بخشی از نتایج آن در مجله‌ Biosensors and Bioelectronics به چاپ رسیده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا