آکادمی قارچآموزش

اسپان زنی و پنجه دوانی میسلیوم ها (قسمت اول)

به تلقیح کمپوست با اسپان یا بذر قارچ، اسپان زنی و به گسترش و رشد میسیلیوم ها در کمپوست، پنجه دوانی ، میسیلیوم ران یا اسپان ران گفته می شود.

نکات مهم

برای رسیدن به بالاترین سطح عملکرد محصول، نکات مهم ذیل را باید در مراحل مورد توجه قرار داد:

۱-مقدار رطوبت بستر
۲-دمای بستر
۳-وزن خشک کمپوست مصرفی
۴-مدت‌زمان پنجه دوانی

مقدار رطوبت

میسیلیوم ها علیرغم اینکه آب دوست هستند قادر به رشد در بستر با رطوبت بالا (73%<) نخواهند بود و همچنین در بستر با رطوبت  بسیار کم و خشک نیز قادر به رشد نخواهد بود و در هر دو شرایط  اگه میسیلیوم توانست به رشد خود ادامه دهد قطعا دارای میسیلیوم های ضعیف و نابالغ خواهیم بود.

طی آزمایشات صورت گرفته بر روی قارچ دکمه ای با کمپوست نرمال نتیجه گیری شد در صورت انحراف رطوبت بیش از ۲% از حد نرمال( 68-70%)،کاهش و افت محصول حاصل خواهد شد.

انحراف بیش از ۵% در رطوبت نیز منجر به تشکیل میسیلیوم هایی می‌شود که توانایی تولید کلاهک را ندارند. بنابراین ضمن تولید و تهیه کمپوست با پارامترها و خصوصیاتفنی مطلوب،در صورتی که کمپوست مصرفی درصد ناچیزی از رطوبت ایده ال داشت باید کمپوست خشک را در مرحله اسپان زنی اندکی مرطوب کرده و به خوبی این رطوبت را به تمام نقاط منتقل سازیم تا مبادا لکه‌های مرطوب تشکیل شوند. اگر کمپوستی دارای میزان بسیار بالای رطوبت بود به آن مقداری گچ می‌افزاییم تا آب اضافی را جذب کند.

دمای بستر

برای کنترل دمای بستر ، دماسنج‌هایی را در مرکز توده کمپوست و نیز در هوای سالن نصب می‌کنند. طبیعی است که این محل، دماهای متفاوتی را نشان دهند. اگر دمای گرم‌ترین نقطه (مرکز توده بستر) برابر با ۲۷ درجه باشد و دمای معمولی اتاق ۲۱ درجه باشد، در این صورت دمای کل توده باید در این دامنه قرار گیرد.

بسته به نوع قارچ پرورشی دمای مطلوب رشد میسیلیومی نیز متفاوت خواهد بود. مثلاً در قارچ دکمه‌ای  دمای بهینه ۲۵ درجه  ولی در گونه ای از سیلوس به ۳۰ درجه دما نیاز دارد. در طول دوره پنجه دوانی میسلیوم  ، حفظ دمای مناسب برای سریع‌ترین و بیشترین رشد میسیلیومی هدف اصلی است.

وزن خشک مواد اولیه بستر

مقدار وزن خشک مواد اولیه بستر در هر مترمربع از سطح کاشت، عامل تعیین‌کننده عملکرد به شمار می‌رود. تولیدکنندگان قارچ دکمه‌ای، در هر متر مربع از سطح کشت حدود 70-80 کیلوگرم  کمپوست را جای می‌دهند. با تقسیم عملکرد کل قارچ در هر متر مربع، می‌توان راندمان تولید را سنجید.

برای افزایش میزان تولید در زمان ثابت می توان مقدار کمپوست مصرفی در بستر را با فشرده ساختن مناسب کمپوست بالا برد به شرطی که سیستم های هواساز و خنک کننده های سالن توان کنترل دما و شوک سالن را داشته باشند.

موجودات با فعالیت ،رشد و تغذیه عمدتا گرمایی را تولید می کنند. قارچ نیز در طول مدت پنجه دوانی و رشد میسیلیوم ، مقادیر قابل توجهی حرارت تولید می‌گند که در ابتدا سبب گرم شدن کمپوست و به تدریج گرم شدن دمای هوا سالن را بهمراه خواهد داشت.  معمولاً اوج این حرارت 30تا 34 درجه و روز9تا11بعد از اسپان زنی به وقوع می‌پیوندد.

در این درجه حرارت میکروارگانیسم‌های گرمادوست موجود در کمپوست فعال‌شده که در اثر فعالیت آنها دمای کمپوست نیز بیشتر می‌شود و به‌راحتی به بیش از ۳۸ درجه می‌رسد. دماهای بین 30تا35 درجه سانتیگراد می‌توانند به میسلیوم ها آسیب وارد کرده و با بالا رفتن دما احتمال فعال شدن کپک‌ های رقیب نیز بیشتر می‌شود.

برای پیشگیری از وقوع این اتفاق، سالندارهای مجرب با توجه به شناخت جامعی که از سالن و تجهیزات تهویه ای و سرمایشی آن در کنار شناخت کمپوست مصرفی دارند معمولا از روز 7تا8 پس از پرسالن با کاهش تدریجی دمای هوا از وقوع اون جلوگیری می کنند.

با این توضیحات مجدداً اهمیت نسبت وزن بستر پرورش به حجم هوای آزاد داخل سالن پرورش را یادآوری می‌شویم.  پیشنهاد می شود، بر اساس توان سیستم های تهویه و سرمایشی موجود از 70تا 90 کیلوگرم بر متر مربع کمپوست بر روی طبقات مصرف شود.بدیهی است تا تعیین دقیق میزان مصرف کمپوست در واحد سطح نیاز به آزمایشات متعددی وجود دارد.

در عرف موجود در صنعت قارچ کشور، سالنها بر اساس طرح و نقشه پیشنهادی سازمان نظام مهندسی کشور ساخته می شوند و در صورت رعایت تمام بخش ها منجمله ابعاد سالنها،مصالح ساخت و رعایت مبحث ایزولاسیون،توان و قدرا هواسازها و سیستم های سرمایش و گرمایش براحتی تا 90-85 کیلوگرم کمپوست فاز دو در واحد سطح مشکلی وجود نخواهد داشت.

مدت‌زمان پنجه دوانی

بعد از اتمام دوره کلونی بستر با میسیلیوم قارچ و زمانی که 100% بستر با میسیلیوم قارچ خوراکی سفید شد، می‌توان وارد مرحله بعد پرورش قارچ که آن نیز ادامه رشد رویشی میسیلیوم قارچ محسوب می شود،شد. طول دوره رشد میسیلیوم در کمپوست ( میسیلیوم ران یا اسپان ران)بر اساس شرایط و ایر ملاحضات از 13تا 16 روز طول خواهد کشید.

نوشته های مشابه

‫2 دیدگاه ها

  1. چه اطلاعاتی؟
    سلام. بنده حدود ۲۱ سال در خارج از کشور زندگی میکنم. و در زمینه تولید اسپور و اسپان قارچ هر روزه تولید میکنم. این اطلاعات شما کذب است. و بهمین خاطر مردم و حکومت روز به زور بیچاره‌تر میشن.
    من موقعی که شیوه تولید شما رو خوندم، این به فکرم رسید که شما تحصیلات عالیه را در زمینه پرورش قارچ ندارید.
    البته از شما عذرخواهی میکنم ولی منابع شما حاکی از آن است و شما با تولید اسپان آشنایی ندارید. شما کارشناس تولید اسپان و فروش هم نیستید.

    من شخصا حاضرم در مدت زمان کوتاهی صدها پلیت آگار سالم و به شما بدم. و میتونم تولید صدها کیلو بذر یا همان اسپان قارچ را برای شما تولید کنم. در یک ماه و نهایتا دو ماه مراحل تولید به بذر طول می کشه. و در این مدت کم میشه به بهترین کیفیت اسپان دست یافت و میشه نوع و نژاد خوبو در یخچال برای مدت طولانی نگهداری کرد. لطفا در این زمینه اگر تخصصی ندارید الکی دیگرانو سر کار نزار.
    اگر شما در کشور دانمارک زندگی میکردید، شخصا در زمینه حقوقی از شما بخاطر این مطلب کذب شکایت میکردم.
    به امید اصلاح این مطلب.
    DR. Niels Hansen
    Machrumsapo.

    1. با سلام خدمت دوست و متخصص گرامی، ضمن تبریک سال نو و تشکر بابت دقت نظرتون، لطفا اشکالات موجود در این مقاله ( اسپان زنی و پنجه دوانی میسیلیوم ها) را مشخصا بفرمایید تا در صورت امکان دفاعیه ای تقدیم یا در غیر اینصورت در اسرع وقت اصلاحات لازم صورت گیرد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا