آکادمی قارچدانش افزایی

بیمارهای قارچ

علل به وجود آمدن بیماری‌های فیزیولوژیک:

1-کمبود مواد غذایی
2-بالا بودن دی اکسید کربن
3-دمای بالا و تهویه کم

فرق بین بیماری‌های عفونی قارچ (موجودات زنده) و بیماری‌های غیر عفونی قارچ (موجودات غیر زنده) در این است که دربیماریهای موجودات زنده (عفونی) امکان سرایت بیماری وجود دارد ولی در بیماری‌های غیر زنده (غیر عفونی) امکان سرایت وجود ندارد چون در اثر عوامل محیطی ایجاد می‌شود.

1.بیماری‌های قارچی:

ورتیسیلیوم
مایکوگن
دنبلان
کپک تار عنکبوتی
انواع کپک‌ها

2. بیماری‌های ویروسی:

ویروس X

3.بیماری‌های باکتریایی:

لکه قهوه‌ای باکتریایی

1-1. ورتیسیلیوم یا جوش خشک

ایجاد لکه‌های قهوه‌ای روی سطح کلاهک به صورت نقاشی مایکوگن (حباب‌تر). لکه های قهوه‌ای، آبکی و لزج هستند. سرعت توسعه کشت قارچ‌های خوراکی، پس از جنگ جهانی دوم، لزوم ایجاد مزارع زیادی با کشت‌های متعدد را آشکار ساخت و از آنجا که اغلب از روش تک کشتی استفاده می‌شده، موقعیت ایده آل برای ظهور و توسعه بیماری در بین آنها ایجاد و پس از مدت کوتاهی، شیوع بیماری مشاهده گردید.

از این میان، یک گروه از بیماری‌ها با علائم مشابه در نواحی متفاوتی ظهور کردند و نام های مختلفی به آنها داده شد. اولین گزارش (سایدن و هاموس -1950) از وقوع یک بیماری جدی و ظاهراً سری از ایالات متحده آمریکا بود که نخستین بار توسط برادران لافرانس در مزرعه‌ای در ایالت پنسیلوانیا مشاهده و گزارش شد و بیماری به نام لافرانس معرفی گردید. در انگلستان، استوری در سال 1958 یک بیماری را که لکه قهوه‌ای روی پایه قارچ خوراکی ایجاد می‌کرد به نام بیماری قهوه‌ای معرفی نمود و معتقد بود که این همان بیماری لافرانس است.

بیمارهای قارچ, هاگ
بیماری مایکوگون
1-2. اسپور مایکوگون دو نوع است

کلمه مایکوگون به زبان لاتین از دو کلمه myco و gone تشکیل شده است؛ مایکو myco به معنی قارچ و گون gone به معنی تولید مثل و بدین معنی است که این یک پارازیت روی میوه قارچ است. در مراحل اولیه به شکل توده سفید کرکی روی قارچ است، با توسعه، قارچ قهوه‌ای رنگ شده و شروع به فروپاشی می‌کند، از آنجائی که این پوسیدگی آبکی است، به آن “حباب‌تر” می گویند.

به علاوه بر روی قارچ، کلی قطرات کهربایی رنگ به خصوص در سطح بالای قارچ به چشم می‌خورد، در این مرحله قارچ شروع به پوسیدگی کرده و بوی نامطبوعی نیز دارد. اگر قارچ بیمار روی بستر باقی بماند خود تبدیل به منابع بیماری می‌شود.

اگر رطوبت محیط زیاد باشد قطرات کهربایی زیاد می‌گردد، اما اگر محیط خشک باشد مانند بیماری ورتیسیلیوم، حباب خشک باقی می‌ماند. در اغلب مزارع بیماری مایکوگون رخ می‌دهد، اما شدت آن بستگی به زمان رخداد، شرایط محیط و مدیریت تولید دارد.

غالباً زیستگاه مایکو گون بر روی خاک است که از این طریق وارد مزرعه شده و با عدم رعایت نکات بهداشتی مثل تجهیزات سالن، حتی از طریق مگس سرکه گسترش می‌یابد. با انتشار اسپور آن حتی با لمس کردن قارچ بیمار نیز منتقل می‌شود.می شود.

انواع اسپور

1-Conidiospore: تک سلولی، دیواره اسپور نازک، زندگی بسیار کوتاه، راه انتشار از طریق باد و آب

2-Chlamyclospore: دو سلولی، جداره ضخیم، قهوه‌ای رنگ، زندگی تا چندین سال

در زمان آبیاری هر دو نوع اسپور به راحتی منتقل می‌شود. پس باید پس از حذف تمام قارچ‌های بیمار آبیاری انجام شود. در برخی مقالات گفته می‌شود که پس از برداشت قارچ‌های آلوده می‌توان در آن منطقه نمک زد. به هر حال باید دقت شود در زمان برداشت مایکوگون آبیاری انجام نشود.

بیمارهای قارچ, هاگ
کپک سبز
1-3. کپک سبز تریکودرمایی

یکی از بیماری‌هایی که در کمپوست قارچ دکمه‌ای مشاهده می‌شود، کپک سبز است که چندین نوع دارد. البته معمولاً کپک‌های سبز در کاهش راندمان تولید تأثیر بسزایی ندارند اما اگر قبل از رشد بذر (Spawn Run) کمپوست کلونی زه شوند می‌توانند در فرآیند تولید قارچ تأثیر گذار باشند. گونه‌هایی از کپک سبز که بیشتر در خاک و کمپوست دیده می‌شوند شامل:

1-آسپرژیلوس
2-تریکودرما
3-پنی‌سیلیوم

تریکودرما مهم‌ترین نوع کپک سبز است، که می‌تواند خسارات زیادی را به مزارع قارچ تحمیل نماید. دو گونه از تریکودرما در سالن‌های قارچ بیشتر دیده می‌شود. T.harizanum و T.aggressivam که به ریسه و یا به میوه قارچ حمله کرده و پارازیت آنها است. ریسه (mycelium) کپک سبز، سفید رنگ است و مشابه ریسه قارچ دکمه‌ای آگاریکوس می‌باشد. طی 2 الی 4 روز با تولید اسپور سبز رنگ می‌شود.

T.harizanum

گونه T.harizanum سبب لکه‌دار شدن کلاهک قارچ می‌شود. لکه‌هایی به رنگ قهوه‌ای کمرنگ تا خاکستری که به صورت دایره‌ای بزرگ بر روی قارچ نمایان می‌شود. این گونه تریکودرما از ریسه قارچ تغذیه نمی‌کند بلکه پارازیت میوه قارچ است.

T.aggressivam

گونه T.aggressivam سبب آلودگی کمپوست می‌شود. بیماری در همان مراحل ابتدایی Spawn Run مشاهده می‌شود. ابتدا توده میسیلیومی سفید رنگ و متراکم در کناره‌های بلوک‌های کمپوست نمایان می‌شود و زمانیکه اسپورریزی می‌کند، منطقه سبز رنگ می‌شود و پس از خاک دهی نیز بر روی خاک می‌آید و سبب کاهش راندمان قارچ می‌شود.

معمولا با شیوع کپک سبز تریکودرمایی، کنه قرمزفلفلی نیز زیاد می‌شود، که به علت تغذیه آن از اسپور تریکودرما است. وجود این کنه‌ها نخستین نشانه های کپک تریکودرمایی کمپوست محسوب می شود.

پارامترهای رشد تریکودرما

دما : 28–22 درجه سانتی‌گراد
PH  : 6
N : پایین
C/N : 22/1

راه‌های انتشار کپک

1-حفظ رطوبت کلاهک: اگر سطح کلاهک تا 2 ساعت مرطوب بماند تریکودرما سبب لک‌دار شدن کلاهک می‌شود.

2-آبیاری: یکی از مهم‌ترین راه‌های انتقال اسپور از طریق آبیاری سالن است.

3-پرسنل و حشرات: حرکت پرسنل و حشراتی چون مگس و کنه به سرعت بیماری را منتقل می‌کند.

4-قفسه بندی و ظروف قارچ: قفسه‌های چوبی در قدیم یکی از عوامل اصلی شیوع تریکودرما در سالن بود، که خوشبختانه امروزه با استفاده از قفسه‌های فلزی این انتقال به هیچ‌وجه انجام نمی‌شود.

5-اگر ظرف قارچ آلوده به اسپور تریکودرما، در زمان قارچ چینی وارد سالن قارچ شود، در فلش بعدی تریکودرما در آن سالن نیز ظاهر می‌گردد.

بیمارهای قارچ, هاگ

راه‌های پیشگیری

1-رعایت نکات بهداشتی

2-عدم استفاده از بذر آلوده به کپک سبز در زمان تلقیح

3-استفاده از قارچ کش هایی مثل کاربندانیم یا تیوفانات، … و یا نمک در محل‌های آلوده

4-کوک آوت سالن تا دمای 65 درجه سانتی‌گراد

2.بیماری‌های ویروسی

نام‌های متفاوتی که در ابتدا برای بیماری‌های ویروسی قارچ‌های خوراکی انتخاب گردید نشانگر تنوع علائم در بیماری‌های ویروسی است. ممکن است به صورت منفرد یا مخلوط و با شدت‌های مختلف ظاهر شوند. در بسیاری از موارد، اسپوروفورها قدرت عمل خود را از دست داده و میسلیوم به شدت ضعیف می‌شود و این در حالی است که فقط بخشی از این علائم نیز به تنهایی می‌توانند ظهور کنند و این موضوع بستگی به عوامل مختلفی از جمله غلظت ویروس، زمان عفونت، گونه قارچ و شرایط کشت آن دارد.ن دارد.

علائم ویروسی دو گروه هستند

گروه اول به علت اثر روی اسپوروفورهای منفرد و
گروه دوم به علت تأثیر بر روی تعداد و توزیع اسپوروفورها ایجاد می‌شوند.

بیمارهای قارچ, هاگ
لکه باکتریایی
1-3. بیماری لکه باکتریایی

عامل این بیماری باکتریایی به نام Pseudomonas tolaasii است که همیشه در خاک پوششی و حتی بر روی قارچ یافت می‌شود. در شرایط خاص این باکتری با سرعت رشد و تکثیر یافته و لکه‌های قهوه‌ای رنگی را بر روی قارچ‌ها پس از چند ساعت ایجاد می‌کند. بیشتر این لکه‌ها به رنگ قهوه‌ای روشن می‌باشند که در زمان تماس آن با دست چسبناک به نظر می‌رسد. از دیگر علائم آن می‌توان به لکه‌های کوچک حفره دار روی کلاهک اشاره نمود که عمدتاً با علائم بیماری کپک سبز اشتباه گرفته می‌شود.

حجم زیاد میسیلیوم در خاک پوششی به همراه از دست رفتن آب خاک در طول فلاش یک، خاک پوششی کم آبی را به وجود می‌آورد که برگشت آن به شرایط ایده آل رطوبتی اولیه کار سختی خواهد بود. در چنین شرایطی میسیلیوم های موجود در خاک سخت شده و تبدیل به مشکلی در انتقال آب و مواد غذایی از کمپوست به قارچ‌های فلاش دوم می‌شوند.

1-3. بیماری لکه باکتریایی

عامل این بیماری باکتریایی به نام Pseudomonas tolaasii است که همیشه در خاک پوششی و حتی بر روی قارچ یافت می‌شود. در شرایط خاص این باکتری با سرعت رشد و تکثیر یافته و لکه‌های قهوه‌ای رنگی را بر روی قارچ‌ها پس از چند ساعت ایجاد می‌کند. بیشتر این لکه‌ها به رنگ قهوه‌ای روشن می‌باشند که در زمان تماس آن با دست چسبناک به نظر می‌رسد. از دیگر علائم آن می‌توان به لکه‌های کوچک حفره دار روی کلاهک اشاره نمود که عمدتاً با علائم بیماری کپک سبز اشتباه گرفته می‌شود.

حجم زیاد میسیلیوم در خاک پوششی به همراه از دست رفتن آب خاک در طول فلاش یک، خاک پوششی کم آبی را به وجود می‌آورد که برگشت آن به شرایط ایده آل رطوبتی اولیه کار سختی خواهد بود. در چنین شرایطی میسیلیوم های موجود در خاک سخت شده و تبدیل به مشکلی در انتقال آب و مواد غذایی از کمپوست به قارچ‌های فلاش دوم می‌شوند.

تهیه و تنظیم : مهندس حسین شهبازی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا